Stereotip (Klişe) Tehdit Nedir, Kişinin Yaşamına Etkileri Nelerdir?

Sponsorlu Bağlantılar

Stereotip tehdidi, bir kişinin bir grubun üyelerinin kendisi hakkında olumsuz düşünmesinden endişe duyduğunda ortaya çıkan baskıdır. Bu durum karşısında kişi strese girerek, performansında düşüş yaşayabilir. Örneğin, bir kadın matematik derslerinde kadınlar hakkında stereotipler nedeniyle bir matematik testi yaparken kendini gergin hissedebilir veya düşük bir not almanın başkalarının kadınların yüksek matematik becerisine sahip olmadığını düşünmesine neden olacağından endişe edebilir.
İnsanlar davranışlarının parçası oldukları bir grup hakkında bu endişeyi geliştirirler ve endişe ettiklerinde stereotip tehdidi yaşarlar. Araştırmacılar, stereotip tehdidi yaşama stresinin, zorlu bir kursta standart bir test veya not üzerindeki puanını potansiyel olarak azaltabileceğini düşünmektedirler. İnsanlar kendine değer verdiklerinde ve kendini onayladıklarını hissettiklerinde stereotip tehdidinin etkileri zayıflar.

Stereotip Tehdidin Tanımı

İnsanlar içinde bulunduğu gruplar hakkında olumsuz bir stereotipin farkında olduğu zaman, başka kişiler tarafından, grupları hakkındaki düşüncelerin kişinin kendi performansı ile özdeşleştireceklerinden endişe ederler. Psikologlar, insanların bir grup stereotipini doğrulamaktan endişe duydukları bu durumu ifade etmek için stereotip tehdidi terimini kullanırlar. Stereotip tehdidi, bunu yaşayan insanlar için stresli ve dikkat dağıtıcı olabilir. Örneğin, stereotip tehdidi birisi zor bir test yaparken, teste odaklanmasını ve tüm dikkatini vermesini engelleyebilir, bu da normal bir zamanda aldığı puana nazaran daha düşük bir puan almasına neden olabilir.

Bu fenomenin duruma özgü olduğu düşünülmektedir: insanlar sadece gruplarıyla ilgili olumsuz bir klişenin kendilerine daha açık olduğu bir ortamda olduklarında tecrübe ederler. Örneğin, bir kadın matematik veya bilgisayar bilimleri dersinde stereotip tehdidi yaşayabilir, ancak bunu bir beşeri bilimler dersinde deneyimlemesi beklenemez. (Her ne kadar klişeler tehditi genellikle akademik başarı bağlamında incelense de, bunun diğer alanlarda da olabileceğini belirtmek önemlidir.)

Stereotip Tehdidi Üzerine Anahtar Çalışmalar

Araştırmacılar Claude Steele ve Joshua Aronson stereotip tehdidinin sonuçları üzerine ünlü bir çalışma yapmışlar, bu çalışma da bazı katılımcıların zor bir kelime testi yapmadan önce stereotip tehdidi yaşamasına neden olmuşlardır. Kalıplaşmış tehdit yaşayan öğrencilerden testten önce bir ankette ırklarını belirtmeleri istenmiş ve puanları yarışla ilgili bir soruyu cevaplaması gerekmeyen diğer öğrencilerle karşılaştırılmıştır. Araştırmacılar, ırkları hakkında sorulan siyahi öğrencilerin kelime testinde daha kötü performans gösterdiğini ve beyaz öğrencilerden daha düşük aldığını tespit etmişlerdir.
Önemlisi, öğrencilere ırkları sorulmadığında, siyah ve beyaz öğrencilerin puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur. Başka bir deyişle, siyah öğrencilerin yaşadıkları klişeler bu tehdidi testte daha kötü performans göstermelerine neden olmuştur. Bununla birlikte, tehdit kaynağı ortadan kaldırıldığında, beyaz öğrencilere benzer puanlar aldılar.

Psikolog Steven Spencer ve meslektaşları, STEM alanlarındaki kadınlarla ilgili klişelerin bir matematik testinde kadınların puanlarını nasıl etkileyebileceğini incelemişlerdir. Yapılan bir çalışmada, erkek ve kadın lisans öğrencileri zor bir matematik sınavına girmişlerdir. Ancak, deneyciler katılımcıların test hakkında söylediklerini değiştirmişlerdir. Bazı katılımcılara testte kadın ve erkeklerin farklı puanlar aldığı söylenmiş; diğer katılımcılara, almak istedikleri testte erkek ve kadınların eşit derecede iyi puan aldıkları söylenmiştir(gerçekte, tüm katılımcılara aynı test verildi).

Katılımcılar test puanlarında cinsiyet farkı beklediğinde, klişe tehdidi başlamış ve kadın katılımcılar erkek katılımcılardan daha düşük puan almışlardır. Bununla birlikte, katılımcılara testin cinsiyet yanlılığı olmadığı söylendiğinde, kadın katılımcıların yanı sıra erkek katılımcıların da olduğu görülmüştür. Başka bir deyişle, sınav puanları sadece akademik yeteneği yansıtmaz, aynı zamanda beklentileri ve çevredeki sosyal bağlamı da yansıtır. Kadın katılımcılar klişeleştirme tehdidi altına alındığında puanları daha düşük çıkmıştır ancak katılımcılar tehdit altında olmadığında bu cinsiyet farkı bir fark yaratmamıştır.

Sponsorlu Bağlantılar
Yazıyı Sosyal Ağda Paylaş

Kadınlarda İdrar Kaçırma Türleri
Kadınlarda idrar kaçırma genellikle birkaç çeşide ayrılırken...
Devam Kremi Nereden Alınır?
Günümüzde ağrılar, sızılar ve daha pek çok farklı kronik ağr...
Antibiyotik Miğde Bulantısı Yapar mı?
Birçok hastalığın tedavisinde ve özellikle mikropların temiz...
Soğuk Hangi Sebeple Dişimizi Acıtır?
Hasarlı veya hassas bir dişle soğuk bir şeyi ısırmak, özelli...
Pap Smear Testi Hakkında Bilinmesi Gerekenler
Rahim ağzı kanseri rahmin alt kısmındaki hücrelerde gelişen ...
Pandemi Sürecinde Akıl Sağlığını Korumanın Yolları
Pandemi süresi boyunca insanların ruh hallerinde de bir takı...
Vücuttaki Açıklanamayan Morluklara Neden Olabilecek Sağlık Sorunları Nelerdir?
Morarma ya da çürük kanın kan damarlarından cilt dokuları iç...
Boğaz Pastili Nedir? Evde Doğal Pastil Nasıl Yapılır?
Genel olarak boğaz ağrıları yaşandığı durumlarda doktor veya...
Alkol Bağımlılığı Tedavisi Aşamaları
Alkol kullanım dengesizliği veya alkol bağımlılığı tedavisin...
Sarımsak Yutmanın Yararlarının Yanı Sıra Zararları
Sarımsak Yutmanın halk arasında her zaman faydalı olduğu bel...
Hamilelikte Bacak Ağrısı Neden Olur? Ne Zaman Başlar?
Hamilelikte bacak ağrısı anne adaylarını bu süreçte zorlayan...
Serum Ne Gibi Durumlarda Hangi Kola Takılır?
Hastanede en çok uygulanan tedavi yöntemlerindne biride seru...
Wilms Tümörü Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
Wilms tümörü, esas olarak çocukları etkileyen nadir bir böbr...
Kemoterapi Tedavisi ve Erkek Doğurganlığı
Kemoterapi veya radyasyon tedavisi ile öngörülen kanser iyil...
Polikistik Over Sendromu Nedenleri?
Polikistik over sendromu daha çok PKOS olarak bilinnen ve bi...